Mbongo (graan)

Uit West-Afrika komt Mbongô (mbongo), ook wel alligator peper wordt genoemd naar zijn uiterlijk. De gedroogde zaaddoos bevat een ‘geschubd’ palet van kleine zaadjes, die doen denken aan paradijsgraan, gevat in fragiele, uitgeharde gelei.

De mbongô groeit aan een twee meter hoge struik uit het gembergeslacht, die zoals veel gemberachtigen wortelstokken heeft. Vlak boven de grond vormt hij trompetvormige, groene bloemen, die rechtstreeks uit de grond lijken te komen. Ze vallen al snel af om plaats te maken voor 10 cm grote vruchten.

Dit zijn zaaddozen, gevuld met tientallen zaden in een gelei-achtig vocht. Na droging kunnen de zaden uit hun kapsel bevrijd worden. Dat gebeurt uitsluitend handmatig. De zaadjes zijn circa 3 mm groot, glanzend en diepbruin. Merkwaardig genoeg geuren ze niet of nauwelijks, maar des te meer nadat ze gemalen zijn.

Onze Mbongô is afkomstig uit Kameroen, waar de specerij in veel beroemde gerechten wordt gebruikt, zoals in Mbongô tchòbi, vis in zwarte saus. Ook in andere West-Afrikaanse landen gebruikt men de specerij, vooral in pepersoep.

Verwante specerijen zijn paradijsgraan (Aframomum melegueta) en Madagascar kardemom (Aframomum angustifolium). De eerste is vrij algemeen voor komend, de tweede zeer zeldzaam.

Mbongô is één van de vier lokale pepers in de beroemde Nigeriaanse pepersoep nwo-nwo, tezamen met ashantipeper (uziza), selimpeper (uda ewentia) en kalebasnootmuskaat (ehuru).

Geur en smaak

De zaadjes hebben een overheerlijke, haast overweldigende frisse geur van citroengras (sereh), die verborgen blijft tot de zaadjes gemalen worden.  Ze zijn behoorlijk peperig, als paradijsgraan. Qua samenstelling lijkt de etherische olie in mbongô in veel opzichten op kardemom, en ook wel op gember.  Enkele van de smaak en geur bepalende etherische oliën in mbongô zijn:

• citronellol, de geur van sereh
• afromodial, de onverzadigde dialdehyde die de scherpte veorzaakt,
• 1,8-cineol, eucalyptol, de verfrissende smaak van mint
• β-pineen, houtige dennegeur, als in komijn, den(neappel), jeneverbes en hennep,
• α-terpineol, zoete bloemengeur als van sering.
• sabineen, verantwoordelijk voor de houtachtige, kamferachtige smaak van onder andere zwarte peper en nootmuskaat
• β-myrceen, kruidig aroma, met tonen van vruchten (mango, druif, perzik) en mint,
• α-caryofylleen (humuleen), hop, als in bier en cannabis
• d-limoneen, citrus-, sinaasappelaroma

Gebruik

Mbongô kun je letterlijk in iedere gerecht gebruiken, zelfs in gekookte rijst of pasta, maar toch het liefst in een palet van West-Afrikaanse specerijen en kruiden zoals met kalebasnootmuskaat, ashantipeper, paradijsgraan, selimpeper, cubebpeper, gember, knoflooknoot en Afrikaanse munt. Stuk voor stuk smaakmakers uit de boeiende West-Afrikaanse gastronomie.

Maal - of vijzel - de zaadjes kort voor gebruik, na ze eerst kort geroosterd te hebben.

Kenmerken:

• 100% zaadjes van de Aframomum danielli
• oorsprong: Centraal Kameroen

Assortiment

• verkrijgbaar in glas (60 en 75 gram), stazak (diverse gewichtsklassen) en monsterzakje
• grotere hoeveelheden dan getoond op aanvraag

Bewaren

• batchnummer **KE550365
• tenminste houdbaar tot juli 2028 (07-2028)